De boete die betaald moet worden wanneer iemand niet de verplichte zorgverzekering (basisverzekering) afsluit wordt verlaagd van € 343,74 naar € 150 zo werd beslist in een zaak (25 september 2015) door de Centrale Raad van Beroep. Het gaat hier om de zaak van iemand met uitzonderlijk weinig financiële middelen. Deze uitspraak heeft gevolgen voor mensen die in de toekomst te maken krijgen met de boete voor het niet afsluiten van de de verplichte zorgverzekering, het boetebedrag gaat immers omlaag met € 193,74.

De zaak

De betrokkene was niet in staat om de premie voor een zorgverzekering evenals de opgelegde boete te betalen. De man had geen vaste woon- en verblijfplaats en moest leven van kleine geldbedragen die hij van anderen ontving. Daarnaast had de betrokkene bezwaren tegen het Nederlandse zorgverzekeringsstelsel.

De boete die wordt opgelegd wordt verlaagd, omdat deze te hoog is voor iemand die uitzonderlijk weinig financiële middelen heeft. De boete verdwijnt niet, omdat het opleggen van een boete in het belang van de volksgezondheid noodzakelijk is. De boete zorgt er namelijk voor dat een onverzekerde alsnog de verplichte zorgverzekering afsluit. Voor het bedrag van 150 euro is gekozen, omdat dit bedrag hoger is dan het voordeel dat iemand heeft wanneer deze de verzekeringspremie niet betaalt.

De Centrale Raad van Beroep is de hoogste rechter in Nederland op het gebied van het sociale bestuursrecht, delen van het pensioenrecht en het ambtenarenrecht.

Basisverzekering afsluiten is verplicht

Iedereen die woont en/of werkt in Nederland is verplicht om de verplichte zorgverzekering af te sluiten, dit betreft de basisverzekering. Wanneer iemand zich niet verzekert, dan is het Zorginstituut Nederland wettelijk verplicht om deze persoon een boete op te leggen. De hoogte van de boete die moet worden opgelegd is vastgelegd in de Zorgverzekeringswet. In bijzondere gevallen kan de standaardboete te hoog zijn, met de uitspraak van de rechter in de zaak van 25 september 2015 is nu beslist dat deze standaardboete omlaag gaat.

Wat gebeurt er wanneer iemand niet is verzekerd voor de zorgverzekering?

Aanmelding bij zorgverzekeraar door Zorginstituut Nederland
Wanneer iemand geen zorgverzekering voor de ziektekosten (basisverzekering) heeft afgesloten, dan wordt naar diegene een brief gestuurd door het Zorginstituut Nederland. Binnen 3 maanden dient de onverzekerde een zorgverzekering af te sluiten of aan te tonen dat hij/zij zich niet hoeft te verzekeren. Dit is bijvoorbeeld in het geval wanneer er gemoedsbezwaren zijn. Wanneer iemand niet zelf een zorgverzekering afsluit, krijgt de onverzekerde een boete. Indien er in het huishouden van de onverzekerde meerdere onverzekerde gezinsleden zijn, dan ontvangt deze persoon ook voor hen een brief. Voor kinderen tot de leeftijd van 18 jaar ontvangen de wettelijke vertegenwoordigers een brief.

Na 2 boetes wordt de onverzekerde aangemeld bij een zorgverzekeraar door het Zorginstituut Nederland. 12 Maanden wordt de zorgpremie ingehouden op de inkomsten van de onverzekerde. Dit betreft de zogenaamde bestuursrechtelijke premie. Deze boete bedraagt 130% van de standaardpremie. Indien de betreffende persoon geen vast inkomen heeft, wordt er een acceptgiro toegestuurd.

Medische kosten zelf betalen
De premie voor de zorgverzekering hoeft niet met terugwerkende kracht betaald te worden. Alle kosten voor medische zorg die iemand gemaakt heeft in de periode waarin hij/zij niet verzekerd was, dient door diegene zelf betaald te worden. Het maakt daarbij niet uit of de onverzekerde echt ziek was en de zorg noodzakelijk was. Zodra iemand verzekerd is vallen de meeste zorgkosten die vanaf dat moment worden gemaakt onder de zorgverzekering die is afgesloten en vanaf dat moment kan de verzekerde zorgtoeslag aanvragen mocht hij/zij daarvoor in aanmerking komen.

Overzicht procedure opsporing en boetes

1. Opsporing en eerste boete
Onverzekerden worden opgespoord door het Zorginstituut Nederland. Zodra een onverzekerde is opgespoord stuurt het Zorginstituut Nederland een brief aan de onverzekerde met het dringende verzoek om een zorgverzekering af te sluiten. Indien hier geen gehoor aan wordt gegeven wordt een boete opgelegd.

2. Tweede boete
Na een aantal weken controleert het Zorginstituut Nederland opnieuw of de opgespoorde onverzekerde een zorgverzekering heeft afgesloten. Indien hij/zij nog steeds onverzekerd is, dan wordt er opnieuw een boete opgelegd door het Zorginstituut Nederland.

3. Ambtshalve verzekerd
Enkele maanden na de tweede boete en de last onder bestuursdwang voert het Zorginstituut Nederland opnieuw een controle uit en controleert of er een zorgverzekering is afgesloten. Mocht dat niet zo zijn, dan zal het Zorginstituut Nederland namens de onverzekerde een zorgverzekering afsluiten voor een periode van 12 maanden. De persoon in kwestie is dan ambtshalve verzekerd. Dat wil zeggen dat hij/zij verzekeringnemer is geworden met alle rechten en plichten die daarbij horen, zoals het betalen van premie.